Nobel Çevre Muhasebesinin Bir Alt Dalı Olarak Karbon Muhasebesi Dünya ve Türkiye’deki Uygulamalar - Özlem Nilüfer Karataş Aracı Nobel Bilimsel Eserler

Sanayi devrimiyle başlayan bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelerin etkisiyle artan dünya nüfusu ve refah talebi, çevreye duyarlı olmayan üretim ve tüketim, çarpık kentleşme, ormansızlaşma gibi birçok neden atmosfere salınan insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının ve küresel iklim değişikliğinin artmasına neden olmaktadır. Otoriteler küresel iklim değişikliğinin ve buna baş neden olarak gösterilen sera gazı salınımının insanlığın son yüzyılda karşı karşıya kaldığı en önemli problemlerden biri olduğunu söylemektedir. Bu problemin kontrol edilmesinin öneminin anlaşılması ile kontrol ve azaltım çalışmalarının ekonomik ve finansal boyutlarıyla da ele alınması gerekliliği, muhasebe alanında da önemli gelişmelere sebep olmuştur. Sera gazlarının azaltım çalışmaları sonucu ortaya çıkan maliyetlerin izlenmesi, çevresel yaptırım ve cezaların artmasının işletmeye olası mali sonuçları, emisyon azaltımları sonucu elde edilen kredi ve sertifikalara ilişkin alım, satım işlemelerinin kayıt altına alınması, çevresel karbon vergilendirmelerinin kayıt altına alınması gibi durumlar çevre muhasebesi ve bir alt birim olarak da karbon muhasebesine ihtiyacı gündeme getirmiştir. Karbon Muhasebesi; emisyon miktarlarının hesaplanmasını ve mali işlemlerini, emisyon ticaretine ilişkin alım satım işlemlerini, vergisel karbon işlemlerini kayıt altına almayı ve raporlamayı ifade etmektedir. Bu kitap çalışması öncelikle karbon muhasebesinin, çevre muhasebesinin bir alt dalı olması hasebiyle çevre ve çevre sorunları kavramıyla birlikte kısaca çevre muhasebesi hakkında bilgiler vermiştir. Sonrasında karbon muhasebesinin çıkış noktasını oluşturan karbon ticaretine detaylı olarak değinerek uygulamada ve literatürde yer alan muhasebe uygulamalarını örneklerle açıklayarak ortak bir muhasebe dilinin oluşması için önerilerde bulunmuştur. Son olarak da karbon uygulamalarına vergisel açıdan değinerek araştırmacılara karbon ticareti ve muhasebesi konularını her yönüyle değinerek bir rehber niteliğinde olmayı amaçlamıştır.